Хуучин Арбат

horol

Хуучин Арбат нь Москвагийн эртний гудамжуудын нэг б?г??д жуулчдын заавал очиж ?зэх газрын нэг нь юм. Энэ жил хуучин Арбат 520 нас х?рчээ. 520 насныхаа ойг Арбатын гудамж 10 сарын 1 нд нижгэр тэмдэглэлээ. Арбатын баярын ?йл ажиллагаа 10 сарын 6-н  х?ртэл ?ргэлжилж байгаа б?г??д тэр хавын кинотеатр, ?зэсгэлэнгийн танхим, музей ?звэрийн газрууд   ?нэг?й ажиллах юм байна.  Хуучин Арбатын гудамж бол тэр чигээрээ Москва хотын амьдрал буцалж байдаг газар . Хоёр талаараа бэлэг дурсгалын дэлг??р??д ??дээ нээж, зоогийн газрууд хаалгаа дэлгэн угтана. Гудамжны голоор зураг, бэлэг дурсгалын з?йлийн худалдаа бит?? ?лг??тэй. Гудамжны эхэнд гитартай эр уян­гын дуу дуулж сууна. ??рийнх?? CD-н??дийг ?мн?? ?рчихс?н, ирсэн х?м??с зарим нь худалдаж авч харагдана. Цаана нь нэг илбэчин  х?н илбэ ?з??лнэ, х?р?г зурагчид зурсан б?тээлээ дэлгэн, 900 рублээр зуруулах уу гэж асууна, гэгээн Мариягийн зургийг урдаа барин гуйлга гуйж байгаа эмээ ч зогсож байна.  Энэ мэт Арбатын гудамж дуу хуур, х?гж??н, бужигнаанд  дарагдаастай.

Арбатын гудамжны нэр  1493 оны т??хэн баримтад анх дурдагдсан байдаг юм байна.  Арбат гэдэг ?гийн утгыг тайлах гэж олон т??хч, эрдэмтэд янз б?рийн таамаглал дэвш??лжээ. Жишээ нь: Арбад буюу захын хороолол гэсэн утгатай араб ?г, оросын горбат буюу б?гт?р, учир нь тэр хавын газар их энхэл донхолтой , татарын арба гэдэг ?гнээс гаралтай гэх зэргээр ?зжээ. Хамгийн сонирхолтой нь монгол хэлний аравт-аас гаралтай ?г гэсэн ч таамаглал байдаг ажээ.

Монгол гэснээс, Москвагийн т?вд  Большая ордынка гэж гудамж байдаг.Тэнд Алтан ордны Бат хааны татварын газар байрлаж, оросуудаас албан гувчуураа авдаг байсан байна. Тэгээд большая ордынка буюу их ордон нэртэй болжээ. За эргээд хуучин арбатын тухай сэдэвтээ орьё. Арбатын гудамжны 2 талаар бэлэг дурсгалын олон дэлгуурууд байдаг гэж дээр дурдсан. Тэнд ажилладаг худалдагч нар нь ихэвчлэн хятад хэлтэй байдаг юм билээ, б?р хятад охидууд ч худалдагчаар ажиллаж байх юм. Баахан шаагисан хятад жуулчид гэртээ байгаа юм шиг хятадаараа дуржигнаж байгаал  матрешка, эрээн модон аяга,  оросын нэг том том эрээн алчуурнууд, хуваар хийсэн ээмэг з??лт??д гээл олон юм авах юм .  Хуучин Арбатын ойролцоо  элчин сайдын газрууд б??н??р?? байдгийн нэг нь  манай консулын газар, цаах нь талд шинэ Арбатын хажууд элчин байрласан байдаг. Арбатын гудамжинд Гагарин,Долгорукий,Толстой, Пушкин,Гоголь,Чехов зэрэг оросын сэхээтн??д амьдарч байжээ. 1930-50 оны ?ед Арбатын гудамжаар Сталины Кремль руу явдаг ганц гол зам байж. 1952 онд Арбатын  эхэнд оросын гадаад явдлын яамМосквагийн 7 ?ндрийн нэг баригджээ. 1960 онд шинэ Арбат бий болж, 1986 оноос хуучин Арбатаар машин явахыг хориглож,  явган х?нд зориулсан гудамж болгожээ. Манай Улаанбаатарын урт цагаан шиг гэх ?? дээ. Урт цагаанаа гоё болговол хотын т?вд?? бас ярих т??хтэй, харах юмтай гудамтай  сайхан байх байх даа.

  Москва   нийт 13 сая гаруй х?н амтай .  Тэндийхээ амрах, алжаалаа тайлах орчинг нь  сайн б?рд??лсэн байдгийн жишээг хуучин Арбат дээр харж болно. Хаа л бол цэцэрлэгт х?рээлэн, амарч суух сандал, усан оргилуур, зургаа даруулах  газар, ?зэх харах з?йл, б?р хогийн сав ч  ихтэй.  Москвад ирэхдээ хуучин Арбатаар нэг алхаад ?зээрэй.