Зайсан толгойн домог

zaisan

Улаанбаатарын уугуул, суугуулууд мэдвэл зохих з?йл.

Хувилбар1:
1778 онд д?рв?н уулын дунд Их Х?рээ суурьшсанаас ??дэн 1800-гаад оны ?ест Богд хаанд бараалхах шавь, отгийн захирагч нар энэ бяцхан толгойн ар ?вр??р т?р нутагладаг байжээ. Тиймээс захирагчдын цол хэргэмийг их хаан харгалзан ?зэж тэрх?? бяцхан уулыг Зайсан толгой гэж нэрлэх болсон байна.

Хувилбар2:
Нэг ?д?р Богд хаан нарлаж байх ?едээ ажиглавал одоогийн Зайсан толгой буй газар нэг жижиг дов овойсон байхыг ?зэв. Гайхан бодсоор хоёр хоноход дов улам томорсоор байв. Удалг?й ?н??х дов довцог болж улам томрох тусам Богд уулын мод наашаа хошууран н??сээр байв. Богд шадар сайдаа цуглуулан энэ тухай ярихад нэг цэцэн т?шмэл нь:
-Т?вдийн хувилгаад Монголын модыг авчир гэж газрын хэвлийгээр нэг уул явуулжээ. Энэ уул тэндээ алдар цолг?й энгийн уул юм байна. Иймд алдар цол олговол энэ уул ?лдэж магад гэсэнд б?гд з?вл?лд?н “Зайсан» цол ?гч нутагтаа тогтоов. Ингээд Зайсан толгой ?нд?рс?х?? ч больж уулын мод ч т??н р?? хошууран н??хээ зогсчээ.

zaisan

Хувилбар3:
Чингэлтэй хайрхан, Богд уул хоёр их эв т?нжин муутай байжээ. ??нээс болоод газар дэлхий хилэгнэж, улаан шуурга, шир??н бороо, цас м?нд?р тасрахаа байжээ. Хоёр уулыг эвдрэлц??лж байгаа нэг шулам байна. Тэр удахг?й газар доороос гарч ирэх гэж байна. Тэр газарт нь нэг жижиг уул уул байруулчихвал з?гээр болно гэж нэг номтой х?н з?вл?жээ. Ингээд нэг х?чирхэг эрийг томилж жижиг уул авчруулж шуламын дээрээс даруулсан гэдэг. Тэр толгой нь Зайсан толгой ажээ

Мэдээлэл:
Зайсан толгойд анхны суваргыг 1956 онд босгосон ба 1969 онд одоогийн с?рлэг х?ш??г бий болгосон байна. Тухайн ?ед Зайсан толгой 89 м ?нд?р байсныг х?ш?? б?тээгчид тэсэлгээ хийж, оройгоос нв 4 м тайрч хаясан нь 2011 он х?ртэл нууцлагдаж байсан гэдэг. Одоо Зайсан толгой нь 300 м урт 612 гишг??р шат, З?вл?лтийн дайчдын 27 м ?нд?р х?ш??, тулганы билэгдэл, шигтгэмэл урлал, товойлгож сийлсэн одон медаль зэрэг цаг ?еийн ?нэт т??хийг хадгалсан цогцолбор болсон. М?н нийслэл хотоо харах гол цэг гэдгийг б?гдээрээ мэдэх билээ.

zaisan

Билэгдэл:
Богдхан, Сонгинохайрхан, Чингэлтэй хайрхан, Баянз?рх хайрхан 4 хайрханы сангийн нярав нь Зайсан толгой учраас тус толгойг ш?тэж, цай с??нийхээ дээжийг ?рг?ж байвал м?нг? т?гр?г ихээр орж ирнэ гэсэн бас нэг хууч яриа байдаг ажээ…

Мэдээллийг сураглаж, эмхэтгэсэн
 Г.Солонго